સ્ક્રીનરાઈટર્સના અધિકારોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી ભારતની કલેક્ટિવ મેનેજમેન્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન, ‘સ્ક્રીનરાઇટર્સ રાઇટ્સ એસોસિએશન ઓફ ઇન્ડિયા’ (SRAI) એ ૨૦-૨૧ ઓક્ટોબર દરમિયાન જાપાનના હયાત રીજન્સી ટોક્યો ખાતે યોજાયેલી ‘AVACI-FESAAL વાર્ષિક કોંગ્રેસ ૨૦૨૬’માં સક્રિયપણે ભાગ લીધો હતો. આ આંતરરાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસમાં એશિયા-પેસિફિક, યુરોપ, લેટિન અમેરિકા અને આફ્રિકાના ઓડિયોવિઝ્યુઅલ સર્જકો, લેખક સંસ્થાઓના પ્રતિનિધિઓ, કલેક્ટિવ મેનેજમેન્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન્સ અને ઉદ્યોગના અગ્રણીઓએ હાજરી આપી હતી. પરિષદમાં ઓડિયોવિઝ્યુઅલ લેખકોના અધિકારોની માન્યતા, યોગ્ય વળતર અને રોયલ્ટી એકત્રીકરણ તેમજ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), બદલાતા ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ અને વિવિધ પ્લેટફોર્મ્સ પર આર્થિક મૂલ્યનું સર્જન કરનારા લેખકોની યોગ્ય ઓળખ જેવા ઉભરતા પડકારો પર ગહન ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
આ વૈશ્વિક પરિષદમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા SRAI ના બોર્ડ મેમ્બર અભિષેક જૈન અને SRAI ના સીઈઓ વિનોદ રંગનાથે ભારતીય ઓડિયોવિઝ્યુઅલ સર્જકોના અધિકારો અને રોયલ્ટીની વર્તમાન પરિસ્થિતિ, ક્ષેત્રના પડકારો અને ભારતના લેખકોના અધિકારોના માળખાને વધુ મજબૂત કરવાની તકો વિશે મહત્વપૂર્ણ ચર્ચાઓમાં ભાગ લીધો હતો.
‘સ્ટેટ સપોર્ટ ફોર ઓડિયોવિઝ્યુઅલ ક્રિએશન – રેફરન્સ મોડલ્સ એન્ડ બેસ્ટ પ્રેક્ટિસ’ વિષય પર આયોજિત પેનલ ચર્ચામાં બોલતા, અભિષેક જૈને ભારતની સાંસ્કૃતિક અને ભાષાકીય વિવિધતાથી સમૃદ્ધ ઓડિયોવિઝ્યુઅલ ક્ષેત્રની ખાસિયતો રજૂ કરી હતી, જેમાં મુખ્ય રાષ્ટ્રીય સિનેમાની સાથે વિવિધ પ્રાદેશિક ફિલ્મ ઉદ્યોગોનું પ્રદાન પણ અત્યંત મહત્વનું છે. તેમણે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવતી સહાય જેવી કે પ્રોડક્શન ઇન્સેન્ટિવ્સ, ફિલ્મ શૂટિંગ માટે સિંગલ વિન્ડો સિસ્ટમ, કૌશલ્ય અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ તેમજ પ્રવાસન નીતિઓ દ્વારા શૂટિંગ લોકેશન્સના પ્રોત્સાહન અંગે વિગતવાર વાત કરી હતી.
સર્જકોના હિતો માટે મજબૂત રજૂઆત કરતા, અભિષેક જૈને સરકારી સહાયની આ યોજનાઓને ઓડિયોવિઝ્યુઅલ લેખકોના અધિકારો અને રોયલ્ટી વ્યવસ્થાપન સાથે જોડવાની તાતી જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો કે સરકારી પ્રોત્સાહન હેઠળ બનતી ફિલ્મોમાં લેખકોની સ્પષ્ટ ઓળખ, નિર્માતાઓ અને સર્જકો વચ્ચે પારદર્શક કરારો અને રોયલ્ટીનું કાયદેસર એકત્રીકરણ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે તો તે સર્જકો માટે લાંબા ગાળાનું આર્થિક મૂલ્ય ઊભું કરી શકે છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે આવો અભિગમ સરકારી રોકાણને સિનેમાની કરોડરજ્જુ સમાન લેખકો અને સર્જકોની આર્થિક સ્થિરતા સાથે સીધો જોડે છે.
ચર્ચાને આગળ ધપાવતા, SRAI ના સીઈઓ વિનોદ રંગનાથે વાર્ષિક અહેવાલ રજૂ કર્યો હતો અને આંતરરાષ્ટ્રીય કલેક્ટિવ મેનેજમેન્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન્સ સાથે પરસ્પર કરારો કરીને ભારતીય ઓડિયોવિઝ્યુઅલ લેખકોને વૈશ્વિક સ્તરે ઓળખ અપાવવા અને વિવિધ દેશોમાંથી રોયલ્ટી એકત્રિત કરવાની તકો દર્શાવી હતી. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ભારત સરકાર, રાજ્ય સરકારો, સ્ટુડિયો, નિર્માતાઓ, બ્રોડકાસ્ટર્સ અને સ્ટ્રીમિંગ પ્લેટફોર્મ્સ વચ્ચેનો વધુ સારો સમન્વય લેખકોના અધિકારો માટે વધુ પારદર્શક અને ટકાઉ માળખું ઊભું કરી શકે છે.
અભિષેક જૈને ભારતીય ફિલ્મ ઉદ્યોગની ક્ષમતા અને લેખકોના અધિકારો અંગે રજૂ કરેલા દ્રષ્ટિકોણને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિનિધિઓ તરફથી ભારે આવકાર મળ્યો હતો. આ પરિષદથી ભારતીય લેખકોની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઓળખ વધારવા અને ક્રોસ-બોર્ડર રાઇટ્સ મેનેજમેન્ટમાં સુધારો કરવા માટે વૈશ્વિક સહયોગના નવા દ્વાર ખુલ્યા છે. ખાસ કરીને જ્યારે કન્ટેન્ટ વૈશ્વિક સ્તરે ફેલાઈ રહ્યું છે અને AI પ્રોસેસને બદલી રહ્યું છે, ત્યારે તમામ દેશોની સર્જક સંસ્થાઓ એકસાથે મળીને કામ કરે તે સમયની માંગ છે.
SRAI માટે આ કોંગ્રેસમાં ભાગીદારી એ ભારતીય સ્ક્રીનરાઈટર્સ અને સર્જકોના અધિકારોને વૈશ્વિક મંચ પર મજબૂત કરવા તરફનું એક મહત્વપૂર્ણ કદમ છે. ભારતની વિસ્તરતી ઓડિયોવિઝ્યુઅલ ઇકોસિસ્ટમને યોગ્ય અધિકાર વ્યવસ્થાપન, પારદર્શક રોયલ્ટી વિતરણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ સાથે જોડીને, SRAI એક એવું સમૃદ્ધ વાતાવરણ બનાવવા માટે કટિબદ્ધ છે જ્યાં લેખકોને તેમના કામનું યોગ્ય સન્માન અને વળતર મળી રહે.
